Comix Zone (1995)

W połowie lat 90., kiedy era 16-bitowych konsol powoli dobiegała końca, a gracze z niecierpliwością wyczekiwali PlayStation i Saturna, Sega postanowiła rzucić na rynek coś absolutnie wyjątkowego – grę, która nie tylko łamała konwencje gatunkowe, ale wręcz wyglądała i brzmiała jak żywy komiks. „Comix Zone”, bo o niej mowa, to tytuł, który już w momencie premiery w 1995 roku wyróżniał się na tle setek platformówek i bijatyk tamtego okresu. Dziś, po ponad trzydziestu latach, pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych i kultowych exclusivów Segi Genesis/Mega Drive. To nie tylko beat ’em up – to hołd złożony amerykańskim komiksom z superbohaterami i dowód na to, że nawet na schyłku generacji można było stworzyć coś świeżego i zapadającego w pamięć. Dla fanów retro gier „Comix Zone” to pozycja obowiązkowa, symbol kreatywności Segi w czasach, gdy firma walczyła o przetrwanie na rynku zdominowanym przez Nintendo i nadchodzącego Sony.

Kto stworzył to dzieło ?

„Comix Zone” powstała w Sega Technical Institute – amerykańskim oddziale Segi, który w pierwszej połowie lat 90. odpowiadał za wiele ambitnych i eksperymentalnych projektów. STI było miejscem, gdzie spotykali się utalentowani programiści i designerzy z obu stron oceanu – Amerykanie i Japończycy współpracowali przy tytułach takich jak „Sonic Spinball” czy „The Ooze”. Pomysł na „Comix Zone” zrodził się w głowie Petera Morawieca, polskiego programisty i designera, który dołączył do Segi na początku dekady. Morawiec, wielki fan komiksów, już w 1992 roku przygotował na swoim Amigą prototyp animacji pokazujący bohatera poruszającego się po panelach komiksu. Demo tak zachwyciło kierownictwo – w tym Rogera Hectora i Toma Kalinske – że projekt dostał zielone światło.

Gra trafiła na rynek w sierpniu 1995 roku w Ameryce Północnej, nieco później w Europie i Japonii. Była to jedna z ostatnich dużych premier na Genesis/Mega Drive – konsolę, która w tym czasie już wyraźnie traciła impet na rzecz nowej generacji. Sega wydała tytuł samodzielnie, bez zewnętrznego wydawcy, co w tamtych czasach było standardem dla jej exclusivów. Prace nad grą trwały stosunkowo długo jak na tamte standardy – około trzech lat – co pozwoliło zespołowi dopracować unikalny styl wizualny i mechaniki. Warto dodać, że wielu członków ekipy STI było zagorzałymi miłośnikami komiksów Marvela i DC, co widać w każdym calu produkcji. „Comix Zone” była też jednym z ostatnich dużych projektów STI przed zamknięciem studia w 1996 roku – symbolem kończącej się ery kreatywnego szaleństwa amerykańskiego oddziału Segi.

Fabuła

Historia „Comix Zone” jest prosta, ale podana w tak oryginalny sposób, że od razu wciąga gracza w swój świat. Głównym bohaterem jest Sketch Turner – tatuażysta, muzyk rockowy i twórca komiksów, żyjący w Nowym Jorku lat 90. Sketch właśnie pracuje nad swoim najnowszym dziełem zatytułowanym „Comix Zone”, w którym opowiada o dystopijnej przyszłości zdominowanej przez Nowe Światowe Imperium. Głównym antagonistą komiksu jest Mortus – potężny mutant planujący podbój Ziemi.

Pewnej burzowej nocy piorun uderza w deskę kreślarską Sketcha i – w typowo komiksowym zwrocie akcji – przenosi Mortusa do prawdziwego świata. Zły geniusz, chcąc się zemścić na swoim twórcy i jednocześnie uciec na stałe do rzeczywistości, wciąga Sketcha do wnętrza komiksu. Od tej pory nasz bohater staje się częścią własnej historii – dosłownie walczy o przetrwanie na kartach, które sam narysował. W trakcie przygody Sketch spotyka Alissę Cypher – dzielną agentkę rządową, która staje się jego sojuszniczką. Mortus, jako „autor” nowej rzeczywistości, ciągle ingeruje w przebieg wydarzeń – rysuje nowych wrogów, podpala panele czy rzuca przeszkody wprost pod nogi naszego bohatera.

Fabuła jest pełna meta-humoru i nawiązań do medium komiksowego. Sketch często komentuje absurd swojej sytuacji, a dymki dialogowe i narracyjne pojawiają się dynamicznie na ekranie. Całość ma klimat komiskowych historii z  lat 90. – trochę mroczny, trochę ironiczny, z nutą grunge’owej nonszalancji. Nie jest to epicka saga, ale krótka, zwarta opowieść, która idealnie pasuje do formy gry i nie nudzi ani przez chwilę.

Wykonanie gry

To właśnie oprawa wizualna wynosi „Comix Zone” do rangi arcydzieła 16-bitowej ery. Gra wygląda jak żywy komiks – dosłownie. Ekran podzielony jest na panele, między którymi przemieszcza się bohater, a przejścia między nimi często wymagają fizycznego „rozerwania” papieru. Wszystkie sprite’y zostały narysowane ręcznie, a następnie zdigitalizowane – efekt jest oszałamiający. Postacie mają wyraźne kontury, cieniowanie i detale, które na Genesis wyglądały rewolucyjnie. Animacje są płynne i pełne charakteru – od ciosów Sketcha, przez ruchy wrogów, po dynamiczne efekty jak eksplozje czy onomatopeje (BAM! POW! CRASH!) pojawiające się w klasycznych komiksowych chmurkach.

Kolorystyka jest nasycona, ale nie przesadzona – dominują kontrastowe barwy typowe dla amerykańskich komiksów: ostre czerwienie, żółcie, czernie i błękity. Tła są bogate w szczegóły – od postapokaliptycznych ruin, przez tybetańskie klasztory, po kosmiczne instalacje. Wszystko to sprawia, że gra nawet dziś wygląda świeżo i stylowo.

Równie imponująca jest warstwa dźwiękowa. Muzykę skomponował Howard Drossin, który doskonale oddał klimat lat 90. – ścieżka dźwiękowa to miks grunge’u, rocka alternatywnego i funku, z wyraźnymi inspiracjami Nirvana czy Soundgarden. Utwory są dynamiczne, ciężkie gitarowo i idealnie współgrają z akcją. Szczególnie zapadają w pamięć motywy z pierwszych poziomów – agresywne, pulsujące riffy, które pompują adrenalinę. Efekty dźwiękowe również stoją na najwyższym poziomie: soczyste uderzenia, eksplozje, odgłosy rozrywanego papieru czy charakterystyczne „whoosh” przy specjalnych atakach. Głosy postaci (głównie Sketcha i narratora) są cyfrowe, ale wyraźne i pełne charakteru – w czasach, gdy większość gier Genesis miała tylko proste sample, to był luksus.

Rozgrywka

Pod względem mechaniki „Comix Zone” to przede wszystkim beat ’em up z elementami przygodówki i platformówki. Sterujemy Sketchiem, który dysponuje bogatym arsenałem ciosów – od prostych pięści i kopniaków, przez combosy, po chwyty i ataki specjalne zużywające energię. Walka jest satysfakcjonująca: ciosy mają odpowiednią wagę, a wrogowie reagują realistycznie na uderzenia. Do tego dochodzi system przedmiotów – możemy podnosić i używać znalezionych obiektów (np. skrzynki, rury) jako broni, a także aktywować pułapki środowiskowe.

Największą innowacją jest jednak struktura poziomów oparta na panelach komiksowych. Każdy etap to kilka stron, a gracz decyduje, którą ścieżką podążyć – czasem musimy rozerwać papier, by przejść do następnego panelu, czasem rozwiązać prostą zagadkę (np. włączyć przełącznik czy znaleźć ukryty przedmiot).

Towarzyszem Sketcha jest szczur Roadkill, który pomaga w eksploracji – węszy ukryte przedmioty, włącza przełączniki czy atakuje wrogów prądem. W niektórych momentach możemy też przejąć kontrolę nad Alissą Cypher, która walczy w nieco innym stylu (bardziej opartym na broniach palnych).

Gra jest jednak znana z bardzo wysokiego poziomu trudności. Zdrowie bohatera reprezentowane jest przez pasek, który jednocześnie pokazuje stan „kartki komiksu” – gdy spada do zera, panel się drze i tracimy życie. Nie ma checkpointów w klasycznym rozumieniu, a wrogowie są agresywni i liczni. Wiele śmierci wynika z precyzyjnego timingu platformowego lub nieoczekiwanych pułapek rysowanych przez Mortusa. To tytuł, który wymaga cierpliwości i wprawy – nie jest długi (ok. 1-2 godziny przy mało skostniałych paluchach), ale potrafi frustrować. Dla wielu graczy właśnie ta surowość stanowi o grywalności tej produkcji.

Oceny i opinie graczy

W momencie premiery „Comix Zone” zebrała bardzo dobre recenzje od prasy branżowej – chwalono przede wszystkim oryginalność, styl artystyczny i muzykę. Magazyny takie jak GamePro czy EGM dawały jej noty w okolicach 4-4,5/5, podkreślając, że to jedna z najbardziej kreatywnych gier na Genesis. Krytykowano natomiastczas rozgrywki, wysoki poziom trudności i fakt, że wyszła zbyt późno, by osiągnąć komercyjny sukces.

Z perspektywy czasu gra zyskała status kultowej. Wśród fanów retro jest regularnie umieszczana w rankingach najlepszych tytułów Segi – często obok „Gunstar Heroes” czy „Streets of Rage”. Gracze doceniają innowacyjność i klimat lat 90., choć wielu przyznaje, że trudność potrafi odstraszać nowicjuszy. Na forach takich jak Reddit czy Sega-16 przeważają opinie pozytywne – ludzie wspominają grę z nostalgią, chwaląc ją za to, że „wygląda jak nic innego”. Są też głosy krytyczne: niektórzy uważają sterowanie za nieco sztywne, a brak kontynuacji za zmarnowaną szansę.

W Polsce, gdzie Mega Drive cieszyła się ogromną popularnością, „Comix Zone” również ma swoich wiernych fanów. Na forach retro i grupach facebookowych często pojawia się jako „ukryty skarb” Segi – gra, którą odkrywało się późno, na pirackich kartridżach, i która zachwycała swoim wyglądem. Dziś, dzięki emulacji i wznowieniom (m.in. w kolekcjach Sega Mega Drive Classics), nowe pokolenie graczy odkrywa tytuł na nowo – i najczęściej reaguje entuzjastycznie.

Galeria

Podsumowanie

„Comix Zone” to gra, która nawet po tylu latach nie straciła nic ze swojego uroku. Jej największe atuty to absolutnie unikalny styl wizualny, świetna muzyka i innowacyjne podejście do struktury poziomów. To tytuł, który pokazuje, ile kreatywności można było wycisnąć z 16-bitowej konsoli w jej schyłkowym okresie. Słabsze strony – przede wszystkim wysoka trudność i fakt, że gra jest bardzo krótka – są jednocześnie tym, co czyni ją ak legendarną: to wyzwanie, które nagradza wytrwałość.

Polecam ją wszystkim miłośnikom retro, fanom beat ’em upów i osobom, które cenią sobie gry z charakterem. Jeśli lubicie tytuły takie jak „Streets of Rage” czy „Earthworm Jim”, ale chcecie czegoś bardziej eksperymentalnego – „Comix Zone” jest dla Was. To prawdziwy klejnot w koronie Segi Genesis, dowód na to, że nawet w trudnych czasach można stworzyć coś ponadczasowego.

Grę bez problemów uruchomicie na Kega Fusion.

Tak jak wciąż wspominam w moich wpisach, granie na emulatorach za pomocą klawiatury mija się z celem. Dlatego też polecam Wam te dwa modele padów:

• 8Bitdo SN30 w cenie ok. 116 złotych (dostępny na Allegro, X-kom)
• 8Bitdo Ultimate C w cenie ok. 134 złotych. (dostępny na Allegro, X-kom)

Sam używam 8Bitdo Ultimate C niemal od roku i nie mam z nim żadnych problemów. 

Dziękuję za uwagę i życzę miłego grania !